मशीन-अनुवादित — पडताळणी बाकीइंग्रजीत वाचा

हा अनुवाद इंग्रजीतील नवीनतम बदलाच्या मागे आहे

हा अनुवाद केल्यानंतर इंग्रजी पान अद्ययावत झाले आहे. अनुवाद अद्ययावत होईपर्यंत इंग्रजी पान अधिकृत माना.

Maharashtra✓ Source-checked 20 July 2026

नर्सिंग होम / रुग्णालय नोंदणी — महाराष्ट्र

Also known as: nursing home registration Maharashtra, hospital registration Maharashtra, Bombay Nursing Homes Registration Act, maternity home registration, clinic with beds registration Maharashtra

महाराष्ट्रात नर्सिंग होम, रुग्णालय किंवा प्रसूतिगृह चालवण्यासाठी लागणारी नोंदणी, महाराष्ट्र नर्सिंग होम्स नोंदणी कायदा, 1949 (बॉम्बे कायदा) अंतर्गत. नोंदणीशिवाय ते चालवणे हा फौजदारी गुन्हा आहे. सर्वात आधी व्याप्ती नीट समजून घ्या: हा कायदा रुग्णांना दाखल करून उपचार व शुश्रूषा देणाऱ्या जागांना लागू होतो — म्हणजे खाटा असलेल्या आस्थापना — त्यामुळे रुग्णालय, नर्सिंग होम किंवा प्रसूतिगृह यात स्पष्टपणे येते, तर खाटा नसलेले फक्त बाह्यरुग्ण तपासणारे डॉक्टरचे क्लिनिक यातून बाहेर असू शकते. नोंदणी दरवर्षीची असते, आणि नोंदणी प्राधिकारी तुमचे स्थानिक आरोग्य प्राधिकारी असतात, जे ठिकाणानुसार बदलतात.

Issued by: महाराष्ट्र नर्सिंग होम्स नोंदणी कायदा, 1949 अंतर्गत स्थानिक पर्यवेक्षक प्राधिकारी — सार्वजनिक आरोग्य विभाग चौकट
Official portal: स्थानिक आरोग्य प्राधिकारी (महापालिका आरोग्य विभाग / जिल्हा शल्यचिकित्सक / जिल्हा परिषद)
You get: नर्सिंग होम नोंदणी प्रमाणपत्र — महाराष्ट्र — Valid 1 year
Offline options: महापालिका आरोग्य अधिकारी कार्यालय, जिल्हा शल्यचिकित्सक कार्यालय, जिल्हा परिषद जिल्हा आरोग्य कार्यालय, आपले सरकार सेवा केंद्र

Who can apply

तुमची जागा 'आजार, दुखापत किंवा अशक्तपणाने ग्रस्त व्यक्तींना दाखल करून उपचार व शुश्रूषा देते' — कायद्याची नर्सिंग होमची व्याख्या, ज्यात प्रसूतिगृहाचा समावेश आहे. प्रत्यक्षात याचा अर्थ खाटा असलेली आस्थापना: रुग्णालय, नर्सिंग होम किंवा प्रसूतिगृह
जागेवर रुग्णांना दाखल करून शुश्रूषा न करणारे (खाटा नसलेले, फक्त बाह्यरुग्ण) डॉक्टरचे क्लिनिक 'नर्सिंग होम' व्याख्येबाहेर व या नोंदणीबाहेर असू शकते — पण ही रेषा तथ्यावर अवलंबून असल्याने गृहीत न धरता तुमच्या स्थानिक आरोग्य प्राधिकाऱ्याकडे पडताळा
कायदा 'पात्र वैद्यकीय व्यावसायिका' भोवती रचलेला आहे — लागू वैद्यकीय-नोंदणी कायद्याखाली नोंदणीकृत वैद्यकीय व्यावसायिक. नर्सिंग होम पात्र वैद्यकीय देखरेखीखाली चालणे अपेक्षित आहे

What it costs

नोंदणी / नूतनीकरण शुल्ककलम 4 सांगते की अर्जासोबत 'विहित केलेले शुल्क' असावे. शुल्क कायद्याखालील नियम/उपविधींनी ठरते व स्थानिक संस्थेनुसार बदलते, म्हणून येथे रक्कम नमूद केलेली नाही — सध्याचे शुल्क तुमच्या स्थानिक पर्यवेक्षक प्राधिकाऱ्याकडे पडताळा. पडताळणीअभावी 0 दाखवले आहे; अंतिम किंवा 'मोफत' मानू नये.

Free

How long it takes

Typically 15–60 days.

कायदा कोणतीही प्रक्रिया-मुदत ठरवत नाही; कालावधी स्थानिक पर्यवेक्षक प्राधिकारी व त्याच्या तपासणीवर अवलंबून. नर्सिंग-होम नोंदणी महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क कायद्याअंतर्गत अधिसूचित आहे का (काही महापालिका आपले सरकारद्वारे चालवतात) व तिची विहित मुदत किती, हे पडताळा.

Common questions

माझ्या क्लिनिकला ही नोंदणी लागते का?

जागेवर रुग्णांना दाखल करून शुश्रूषा करता का यावर अवलंबून. खाटा असलेले रुग्णालय, नर्सिंग होम किंवा प्रसूतिगृह यात येते. खाटा नसलेले बाह्यरुग्ण क्लिनिक 'नर्सिंग होम' व्याख्येबाहेर असू शकते — पण रेषा तथ्यावर अवलंबून व काही स्थानिक संस्था क्लिनिकचीही नोंदणी करतात, म्हणून स्थानिक आरोग्य प्राधिकाऱ्याकडे पडताळा.

मी कोणाकडे नोंदणी करावी?

तुमच्या स्थानिक पर्यवेक्षक प्राधिकाऱ्याकडे, जो ठिकाणानुसार बदलतो: महापालिकेत महापालिका आरोग्य अधिकारी, नगरपरिषदेत जिल्हा शल्यचिकित्सक, कॅन्टोन्मेंटमध्ये कॅन्टोन्मेंट आरोग्य अधिकारी, किंवा जिल्हा परिषद क्षेत्रात जिल्हा आरोग्य अधिकारी. विहित फॉर्म B मध्ये अर्ज करा.

ही एकवेळची नोंदणी आहे का?

नाही — ती वार्षिक आहे. कलम 4 नुसार दरवर्षी नोंदणी किंवा नूतनीकरणाचा अर्ज करावा लागतो, म्हणून नूतनीकरण नोंदवा.

नोंदणी न करता चालवल्यास काय होते?

तो गुन्हा आहे. कलम 3 नोंदणीशिवाय नर्सिंग होम चालवण्यास मनाई करते, व कलम 6 सहा महिन्यांपर्यंत कारावास किंवा ₹10,000 पर्यंत दंड किंवा दोन्ही तरतूद करते.

किती खर्च येतो?

शुल्क कायद्याखालील नियम/उपविधींनी 'विहित' केलेले असून स्थानिक संस्थेनुसार बदलते, म्हणून येथे रक्कम नमूद केलेली नाही — सध्याचे नोंदणी व नूतनीकरण शुल्क तुमच्या स्थानिक पर्यवेक्षक प्राधिकाऱ्याकडे पडताळा.

Where this comes from

This guide is put together from the official government sources listed below. We last reviewed it on 20 July 2026. Government rules and fees change often, and official websites are sometimes incomplete or unclear, so we cannot promise every detail is current. We make every effort to keep this updated, but there is no guarantee. Always check the official source linked below before you act or pay.

Recent changes

20 July 2026 — पायऱ्या कृती-प्रथम पायरी-लेखन मानकानुसार (docs/STEP-WRITING-STANDARD.md) पुन्हा शब्दबद्ध केल्या: द्वितीय-पुरुषी आज्ञार्थी, कृती प्रथम, कोणाची गरज ते समोर; सर्व तथ्ये, कलम-संदर्भ, शुल्क व संदर्भ जपले.
16 July 2026 — यंत्र-अनुवाद (machine) — इंग्रजी आवृत्ती 1 वरून. रचनात्मक समता पडताळणीद्वारे सर्व तथ्ये (शुल्क, मुदती, कलम क्रमांक, अधिकृत दुवे, verifyBeforeLaunch ध्वज) इंग्रजी मूळाशी एकसारखी; फक्त वाचनीय मजकूर मराठीत. इंग्रजी आवृत्ती अधिकृत राहते.

Official sources for this guide

KaamKar वरील माहिती अधिकृत सरकारी संकेतस्थळांवरून आणि प्रत्येक पानावर दिलेल्या स्रोतांमधून संशोधित केलेली आहे, आणि दर्शविलेल्या तारखेला आमच्या माहितीनुसार अचूक आहे. कृती करण्यापूर्वी दिलेल्या अधिकृत स्रोताशी नेहमी खात्री करून घ्या. इंग्रजीत वाचा