The information here is compiled from official government sources, linked on each page. Government rules change often, so we can't guarantee every detail is current — always check the official source before you act.
KaamKar
मशीन-अनुवादित — पडताळणी बाकीइंग्रजीत वाचा
All India (central)✓ Source-checked 20 July 2026

भारताच्या राजपत्रात (गॅझेट) नाव बदला

Also known as: गॅझेट नाव बदल, विवाहानंतर नाव बदल, आडनाव बदल भारत, भारताचे राजपत्र भाग IV नाव बदल, कायदेशीर नाव बदल

भारताच्या राजपत्राच्या भाग IV मध्ये नावातील बदल प्रसिद्ध करणे — तीच अधिसूचना आधार, PAN, पासपोर्ट व बँका “तुम्ही नव्या नावाने तीच व्यक्ती आहात” याचा पुरावा म्हणून स्वीकारतात. विवाहानंतर नाव बदलण्याची कोणावरही सक्ती नाही; पण तुम्ही बदलायचे ठरवले असेल, तर पुढची प्रत्येक नोंद बदलणे याच कागदामुळे शक्य होते.

Issued by
प्रकाशन विभाग, गृहनिर्माण व नागरी व्यवहार मंत्रालय, भारत सरकार
Official portal
e-Gazette
You get
भारताचे राजपत्र भाग IV — नाव बदल अधिसूचना — Valid for life
Offline options
Department of Publication, Civil Lines, Delhi 110054 (documents are sent to the Controller of Publications)

Who can apply

  • अर्जदार 18 वर्षे किंवा त्याहून मोठा आहे — 18 वर्षे पूर्ण झालेली व्यक्ती प्रौढ (major) नाव-बदल मार्ग वापरते; अल्पवयीन मुले स्वतंत्र मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार पालकामार्फत जातात
  • विवाहानंतर नाव बदलणे ही निवड आहे, कायदेशीर कर्तव्य नाही. जोडीदाराने दुसरे आडनाव घ्यावे असे कोणताही भारतीय कायदा सांगत नाही. ज्यांनी नाव बदलायचे ठरवले आहे त्यांच्यासाठीच ही प्रक्रिया आहे.
  • हे प्रकरण न्यायालयासमोर असेल, तर अंतिम निकाल लागेपर्यंत नाव बदलावर प्रक्रिया होऊ शकत नाही (विभागाच्या माहेरच्या आडनावाविषयीच्या मार्गदर्शक तत्त्वानुसार)

What it costs

नाव बदल प्रसिद्धीचे छपाई शुल्क (भारतात)india-feeविभागाचे मार्गदर्शक तत्त्व ₹1,100 सांगते — पण त्याच्याच शब्दांत ते “w.e.f. 01/04/2016 to 31/03/2017” असे आहे, म्हणजे ती वैधता-मुदत कधीच संपली आहे आणि दस्तऐवज अद्ययावत झालेला नाही. ₹1,100 हा आकडा सूचक माना आणि पैसे भरण्यापूर्वी भारतकोशवर सध्याचे शुल्क तपासा.₹1100
परदेशात राहणाऱ्या भारतीयांसाठी छपाई शुल्कabroad-feeभारतातील आकड्याप्रमाणेच इथेही तीच सूचना — मार्गदर्शक तत्त्व ₹3,500 “w.e.f. 01/04/2016 to 31/03/2017” असे सांगते. भारतकोशवर खात्री करा.₹3500
वृत्तपत्रातील जाहिरातहा वृत्तपत्राने आकारलेला व्यावसायिक दर आहे, शासकीय शुल्क नाही — तो वृत्तपत्र व शहरानुसार बदलतो. KaamKar इथे कोणताही आकडा सांगत नाही.₹0–₹0

How long it takes

Typically 14–60 days.

प्रसिद्धी साप्ताहिक राजपत्राच्या भाग IV मध्ये होते; विभाग कोणतीही निश्चित मुदत प्रसिद्ध करत नाही, आणि कागदी संच टपालाने दिल्लीला जातो.

Common questions

विवाहानंतर मला नाव बदलावेच लागते का?

नाही. तशी कोणतीही सक्ती नाही. तुम्हाला अधिकृत नोंदींत वैवाहिक स्थिती किंवा वारसनोंद बदलायची असेल, तर ते विवाह दाखल्यावर होते, गॅझेट अधिसूचनेवर नाही.

गॅझेटला नेमके काय लागते?

सात गोष्टी: तुम्ही सही केलेले हमीपत्र; तुमची जाहिरात छापलेले मूळ वृत्तपत्र; विहित नमुना दोन प्रतींत, टंकलिखित व तुमच्या आणि दोन साक्षीदारांच्या सहीसह; छापायचा मजकूर MS Word मध्ये असलेली CD; दोन स्वसाक्षांकित फोटो व स्वसाक्षांकित ओळखपत्राची प्रत; हार्ड व सॉफ्ट कॉपी सारख्याच असल्याचे प्रमाणपत्र; आणि शुल्कासह विनंती पत्र.

याचा खर्च किती?

विभागाचे मार्गदर्शक तत्त्व भारतातील अर्जदारांसाठी ₹1,100 आणि परदेशात राहणाऱ्या भारतीयांसाठी ₹3,500 सांगते, भारतकोशमार्फत भरायचे — पण ते आकडे मार्गदर्शक तत्त्वात 2016–17 च्या मुदतीसाठी दिलेले आहेत आणि ती मुदत अद्ययावत न होताच संपली आहे. पैसे भरण्यापूर्वी भारतकोशवर सध्याचे शुल्क तपासा.

मला माहेरचे नाव परत हवे आहे. ते वेगळे आहे का?

हो. तुम्हाला एकतर घटस्फोटाच्या आदेशाची प्रत, किंवा पतीने हरकत नसल्याचे सांगणारे ना-हरकत प्रमाणपत्र — त्याच्या ओळखपुराव्यासह व मोबाइल क्रमांकासह — सादर करावे लागते. प्रकरण न्यायालयासमोर असेल, तर अंतिम निकाल लागेपर्यंत बदलावर प्रक्रिया होऊ शकत नाही.

गॅझेटची प्रत मला कशी मिळेल?

तुम्ही ती स्वतः egazette.gov.in वरून डाउनलोड करता: प्रवर्ग “Weekly Gazette”, भाग IV, शनिवार-ते-शनिवार असा दिनांक-पल्ला निवडा, PDF डाउनलोड करा आणि तुमचे नाव शोधा. डाउनलोड केलेल्या प्रतीला विभागाच्या प्रमाणनाची गरज नाही.

आधार ते स्वीकारेल का?

UIDAI राज्य किंवा केंद्र शासनाच्या गॅझेट अधिसूचनेची प्रत मागते, सोबत तुमच्या आधारवर सध्या असलेले नाव धारण करणारा जुना ओळखपुरावा; आणि गॅझेटमधील पत्त्याचे तपशील तुमच्या आधारशी जुळावेत असेही ते सांगते.

Where this comes from

This guide is put together from the official government sources listed below. We last reviewed it on 20 July 2026. Government rules and fees change often, and official websites are sometimes incomplete or unclear, so we cannot promise every detail is current. We make every effort to keep this updated, but there is no guarantee. Always check the official source linked below before you act or pay.

Recent changes

  • 20 July 2026 — पायऱ्या कृती-प्रथम पायरी-लेखन मानकानुसार (docs/STEP-WRITING-STANDARD.md) पुन्हा मांडल्या: द्वितीय-पुरुष आज्ञार्थी, कृती आधी, कोण हवे ते समोर; सर्व तथ्ये, संदर्भ, शुल्क व दुवे जसेच्या तसे राखले.
  • 16 July 2026 — मराठी अनुवाद (यंत्र-अनुवादित, पडताळणी बाकी). §5 च्या दीर्घ यादीतील जीवन-घटना गट — विवाह/नाव-बदल साखळीतील घटक. सात बाबींचा संच, मूळ वृत्तपत्राची अट, जुन्या नावाने सही, 01/10/2015 पासून फक्त ई-गॅझेट, 04/10/2018 चा भारतकोश आदेश, UIDAI ची दोनदाची मर्यादा, अधिकृत दुवे व ओळखक्रमांक इंग्रजी मूळ फाइलप्रमाणेच. **शुल्काची कालबाह्यता (row 107) मराठीतही तशीच नोंदवली आहे** — ₹1,100/₹3,500 हे आकडे 2016–17 च्या संपलेल्या मुदतीतले आहेत हे स्पष्ट सांगितले आहे.

Official sources for this guide

KaamKar वरील माहिती अधिकृत सरकारी संकेतस्थळांवरून आणि प्रत्येक पानावर दिलेल्या स्रोतांमधून संशोधित केलेली आहे, आणि दर्शविलेल्या तारखेला आमच्या माहितीनुसार अचूक आहे. कृती करण्यापूर्वी दिलेल्या अधिकृत स्रोताशी नेहमी खात्री करून घ्या. इंग्रजीत वाचा